Rút kinh nghiệm phòng chống dịch bệnh cho đàn gia súc, gia cầm

Vào thời điểm này năm ngoái , tình hình dịch bệnh trên các đàn gia súc, gia cầm trên địa bàn tỉnh diễn ra cực kỳ phức tạp . Cúm gia cầm đang hoành hành tại huyện Lương Sơn khiến hàng loạt gia cầm trên địa bàn xã Hòa Sơn, Hợp Hòa chết , tiếp theo đó là xuất hiện các ổ dịch gia cầm mắc cúm ở thành phố Hòa Bình . Còn nhiều loại bệnh khác trên các đàn gia súc , gia cầm toàn tỉnh như tụ huyết trùng trâu, lợn, bò , dịch tả vịt...tuy không nghiêm trong nhưng vẫn gây ảnh hưởng . Tổng thiệt hại khoảng 4 tỉ đồng.

Để chủ động trong công tác phòng - chống dịch bệnh cho đàn gia súc, gia cầm vụ thu đông năm 2013, công tác tiêm phòng định kỳ được các địa phương quan tâm, đẩy mạnh. Ngay từ đầu tháng 9, tại các huyện thuộc vùng đệm gồm Kim Bôi, Lương Sơn, Yên Thủy, Lạc Thủy, Mai Châu, Tân Lạc, Lạc Sơn đã xây dựng kế hoạch và tích cực triển khai tiêm vắc xin LMLM cho đàn trâu, bò theo chương trình mục tiêu quốc gia. Đối với phòng bệnh cho đàn lợn, các đơn vị cũng đã xây dựng kế hoạch tiêm phòng 3 bệnh đỏ (tả, tụ huyết trùng, phó thương hàn). Nhiều huyện, thành phố trong tỉnh tăng cường tuyên truyền về phòng - chống dịch bệnh đầu vụ thu - đông, hướng dẫn hộ chăn nuôi các biện pháp chăn nuôi an toàn, xây dựng hệ thống xử lý nước thải , chất thải chăn nuôi , hạn chế các hành vi có nguy cơ làm phát sinh dịch và tuân thủ các quy định Pháp lệnh thú y.



Bên cạnh sự chủ động tạo miễn dịch cho đàn gia súc, gia cầm, các huyện, thành phố cũng đã chủ động hơn trong tổ chức phun khử trùng tiêu độc tại chỗ, phòng bệnh cho đàn vật nuôi và đôn đốc kiểm tra công tác thực hiện phòng - chống dịch bệnh gia súc, gia cầm tại các cơ sở chăn nuôi. Người dân, chuẩn bị các phương án về nhân lực, tài chính, phương tiện, dụng cụ vật tư, vắcxin, thuốc thú y, hóa chất để sẵn sàng ứng phó khi dịch lây lan diện rộng, nhất là ổ dịch cũ và địa bàn có nguy cơ cao. Đơn vị thú y cơ sở tăng cường kiểm dịch, kiểm soát giết mổ, vệ sinh thú y trên địa bàn để kiểm tra phát hiện dịch bệnh và báo cáo, xử lý kịp thời không để dịch bệnh bùng phát lây lan. Hoạt động kiểm soát tại 11 chốt kiểm dịch động vật được thường xuyên củng cố, phát huy hiệu quả trong kiểm soát chặt chẽ động vật, sản phẩm động vật vận chuyển, khống chế và ngăn chặn dịch bệnh lây lan vào địa bàn.



Theo thống kê gần nhất, tổng đàn gia súc của tỉnh có 164.395 con trâu, bò, gần 413.000 con lợn và hơn 3,2 triệu con gia cầm, 29.500 con dê. Đến hết tháng 8, đã tiêm phòng THT, tiêm mao trùng đợt 1 cho 58.600 con trâu, bò, hơn 79.600 con được tiêm vắcxin LMLM. Bên cạnh đó, có trên 66.000 con lợn được tiêm phòng liều định kỳ. Tại huyện Lạc Thủy và TPHB, trên 80% tổng đàn lợn được tiêm vắc xin LMLM với tổng số 12.029 liều. Với đàn gia cầm, toàn tỉnh đã triển khai tiêm gần 2,5 triệu liều vắc xin phòng bệnh cúm. Đồng chí Phạm Vinh Xương, Chi cục Phó Chi cục Thú y lưu ý người chăn nuôi, đang trong thời điểm giao mùa, các bệnh hay gặp ở trâu, bò là tụ huyết trùng, LMLM và một số bệnh ký sinh trùng, bệnh hay gặp ở lợn là tai xanh và 3 bệnh đỏ, ngoài ra cần phòng thêm bệnh Lep to, LMLM đối với đàn lợn nái, đực giống. Với gà, đề phòng bệnh tả gà, tụ huyết trùng, phó thương hàn, đặc biệt phải cảnh giác với cúm gia cầm. Đối với thủy cầm thường mắc tả, viêm gan do vi rút. Để hạn chế dịch bệnh mắc phải, tránh tổn hại cho đàn gia súc, gia cầm, hộ chăn nuôi cần thực hiện các biện pháp phòng bệnh chủ động, nhất là vệ sinh môi trường chuồng trại, tiêm phòng định kỳ.


Để người chăn nuôi áp dụng các biện pháp phòng, chống đói rét cho trâu, bò vào vụ đông, lực lượng thú y cơ sở đang thực hiện hướng dẫn quy trình, cụ thể từ chuẩn bị về chuồng trại, dự trữ thức ăn thô, xanh trong vụ, tiêm các loại vắc xin phòng bệnh truyền nhiễm hoặc tiêm phòng bổ sung cho trâu, bò đến thu gom phân, chất thải để ủ, định kỳ thực hiện vệ sinh, tiêu độc khử trùng, xử lý chất thải chăn nuôi.

Publisher: Trần Chung - 00:14

Biện pháp nào cho xử lý chất thải chăn nuôi ?

Với xu hướng hội nhập toàn cầu như hiện nay, ngành chăn nuôi Việt Nam đã và đang gặp nhiều khó khăn và mức độ cạnh tranh với sản phẩm nhập khẩu ngày càng khốc liệt hơn.

Phương thức chăn nuôi nông hộ ở Việt Nam vẫn chiếm tỷ lệ lớn (trên 90%) dẫn tới việc xử lý và quản lý chất thải vật nuôi còn gặp nhiều khó khăn. Nhiều địa phương do còn thiếu quy hoạch chăn nuôi đã gây ra tình trạng ô nhiễm môi trường. Vì vậy, việc nghiên cứu, sản xuất những chế phẩm sinh học phù hợp với thị trường Việt Nam và ứng dụng rộng rãi tại các hộ chăn nuôi được coi là một phần quan trọng để ngành chăn nuôi phát triển bền vững. 

Ảnh minh họa

Đối mặt với ô nhiễm môi trường

Ngành chăn nuôi truyền thống của Việt Nam thực hiện dựa trên phương pháp để gia súc giẫm đạp trên cây cỏ làm phân chuồng. Song phương pháp truyền thống này đang gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng rất lớn đến vật nuôi, người chăn nuôi và môi trường. Những đối tượng này thường xuyên chịu ảnh hưởng của mùi hôi, khí độc và ruồi muỗi; phát sinh dịch bệnh do chi phí thuốc thú y lớn, lạm dụng thuốc kháng sinh; động vật nuôi chậm lớn, chi phí thức ăn cao; hiệu quả kinh tế thấp, chất lượng thịt kém, ảnh hưởng đến sức khỏe của con người.

Theo Cục chăn nuôi (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), mỗi năm, ngành chăn nuôi gia súc gia cầm thải ra khoảng 75-85 triệu tấn chất thải chăn nuôi. Các chất thải chăn nuôi này thường xuyên không được xử lý ổn định. Nước thải không qua xử lý xả trực tiếp ra môi trường gây ô nhiễm nghiêm trọng. Hiện cả nước có trên 8,5 triệu hộ chăn nuôi quy mô gia đìnhvà gần 20 nghìn trang trại chăn nuôi tập trung, nhưng mới chỉ có 8,7% số hộ xây dựng công trình khí sinh học (hầm biogas). Tỷ lệ hộ gia đình có chuồng trại chăn nuôi hợp vệ sinh cũng chỉ chiếm 10%. Vẫn còn khoảng 23% số hộ chăn nuôi không xử lý chất thải chăn nuôi bằng bất kỳ phương pháp nào mà xả thẳng ra môi trường bên ngoài…gây sức ép đến môi trường.

Số liệu từ Viện Chăn nuôi (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) cho thấy: Nồng độ khí H2S và NH3 (hai chất khí thải độc trong môi trường) trong chất thải chăn nuôi cao hơn mức cho phép khoảng 30-40 lần, gây mùi hôi thối rất khó chịu. Tổng số vi sinh vật và bào tử nấm cũng cao hơn mức cho phép rất nhiều lần. Ngoài ra nước thải chăn nuôi còn chứa các vi khuẩn Coliform, E.coli, COD... và trứng giun sán cao hơn rất nhiều lần so với tiêu chuẩn cho phép. Chất thải chăn nuôi cũng tác động trực tiếp đến môi trường và sức khỏe con người. Đây chính là nguyên nhân gây ra nhiều căn bệnh về hô hấp, tiêu hóa, do trong chất thải chăn nuôi chứa nhiều vi sinh vật gây bệnh. Tổ chức Y tế Thế giới -WHO đã cảnh báo, nếu không có biện pháp thu gom và xử lý chất thải chăn nuôi một cách thỏa đáng sẽ ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe con người, vật nuôi và gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.

Đặc biệt, ô nhiễm môi trường do chất thải chăn nuôi còn làm phát sinh dịch bệnh, ảnh hưởng lớn đến hiệu quả chăn nuôi như: dịch lở mồm long móng trên gia súc đã diễn ra thường xuyên và đến nay chưa được khống chế triệt để; dịch cúm gia cầm đã bùng phát (2003), hội chứng rối loạn sinh sản và hô hấp (dịch bệnh tai xanh ở lợn) đã gây tổn thất lớn cho ngành chăn nuôi và thiệt hại ước tính lên đến hàng nghìn tỷ đồng.

Giải pháp tối ưu cho ngành chăn nuôi

Trước thực trạng trên, rất nhiều hướng giải pháp, công nghệ đã được các nhà khoa học Việt Nam tìm hiểu nghiên cứu và đưa vào ứng dụng nhằm giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường trong ngành chăn nuôi như xây dựng Công trình khí sinh học - Hầm Biogas, công nghệ đệm lót sinh học, công nghệ ấu trùng ruồi đen và công nghệ giun đất… Đến nay, công nghệ đệm lót sinh học đang được coi là một giải pháp hữu hiệu hơn cả do có những ưu điểm nổi bật.

Đệm lót sinh học là một lớp đệm dày khoảng 50 cm bao gồm trấu và rơm cắt nhỏ, cám gạo…được trộn với chế phẩm sinh học có tác dụng tiêu hủy phân và nước tiểu trong chuồng trại, hình thành một lớp sinh khối sạch, hạn chế vi khuẩn bệnh và ký sinh trùng, loại bỏ ruồi muỗi, không mùi hôi, tạo nguồn phân hữu cơ cho cây trồng.

Tại Hội thảo khoa học “Công nghệ đệm lót sinh học trong chăn nuôi và xử lý môi trường nông thôn” do Cục thông tin Khoa học và Công nghệ Quốc gia (Bộ Khoa học và Công nghệ), phối hợp một số đơn vị tổ chức ngày 22/7 tại Hà Nội, Giáo sư Tiến sỹ Phạm Văn Ty, nguyên Trưởng khoa Sinh học, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên đánh giá: Chăn nuôi gia súc gia cầm sử dụng đệm lót sinh học giúp chuồng trại không có mùi hôi, không phát thải, không ô nhiễm do hầu hết phân và nước tiểu của vật nuôi đều bị hút xuống lớp lót và được các vi khuẩn có lợi trong lớp lót phân giải.

Bên cạnh đó, lớp đệm lót sinh học còn có một số tính năng, như tiết kiệm thức ăn do tỷ lệ hấp thụ tiêu hóa thức ăn được nâng cao từ đó giảm dư lượng hoóc môn, nâng cao chất lượng thịt; tiết kiệm sức lao động, nước, chi phí gia nhiệt. Ngoài ra, đệm lót sinh học còn được dùng trong xử lý rác thải thành phố, nông thôn, làng nghề làm phân bón hữu cơ, giải quyết ô nhiễm môi trường; xử lý bã thải của các nhà máy lương thực, thực phẩm, nhà máy chế biến thủy, hải sản, xử lý nước thải…Giáo sư Tiến sỹ Phạm Văn Ty cũng giới thiệu với các đại biểu tham dự sản phẩm Chế phẩm sinh học Emuniv. Đây là sản phẩm thuộc đề tài cấp Nhà nước, thuộc Chương trình Công nghệ sinh học và Chương trình Khoa học và Công nghệ, là đề tài trọng điểm của Đại học Quốc gia Hà Nội, đơn vị chủ quản.

Với những ưu điểm nổi trội trong xử lý ô nhiễm môi trường, phương pháp chăn nuôi trên đệm lót sinh học còn được gọi là: Phương pháp chăn nuôi không chất thải, phương pháp chăn nuôi tự nhiên, phương pháp chăn nuôi sinh thái.

Theo Cục Chăn nuôi, hiện nay tỉnh Hà Nam đứng đầu cả nước về số lượng mô hình chăn nuôi gia súc, gia cầm trên đệm lót sinh học. Từ năm 2010 đến tháng 4/2013, Hà Nam đã xây dựng được 1.120 mô hình với tổng diện tích đệm lót sinh học là 17.750 m2 cho chăn nuôi lợn. Hiện tỉnh hỗ trợ 100% chi phí làm đệm lót cho các hộ chăn nuôi áp dụng chế phẩm làm đệm lót sinh học với mức 165.000 đồng/m2 đối với các hộ làm từ 10m2 trở lên và nuôi từ 5-10 con trên một lứa. Ngoài ra, tỉnh cũng hỗ trợ công tác đào tạo, tập huấn về quy trình, kỹ thuật đối với các hộ nuôi.

Với tốc độ phát triển mạnh của ngành Chăn nuôi như hiện nay, ngành Tài nguyên và Môi trường dự báo đến năm 2020, lượng chất thải rắn trong chăn nuôi phát sinh khoảng 1.212.000 tấn/năm, tăng 14,05% so với năm 2010. Để phát triển bền vững và đảm bảo môi trường tại các trang trại, gia trại, các địa phương cần quan tâm hơn nữa đến việc tạo điều kiện, hỗ trợ các hộ chăn nuôi quy mô lớn đầu tư xây dựng mô hình xử lý chất thải theo công nghệ hiện đại, nhân rộng những giải pháp hiệu quả cho các trang trại chăn nuôi trên cả nước.

Publisher: Unknown - 03:34